Dood.

‘Weet jij ook wat dood is?’ vroeg ik Dakota toen we op nieuwjaarsochtend wakker werden. 
Wat klonken die woorden idioot. Zo banaal.
Hoezo kwam dit zo dom uit mijn mond?

’Nouuuuu … nee!’ riep Dakota blij. 
De avond ervoor, terwijl de ramen in de kozijnen trilden en een rood roze vuurwerkgloed onze kamer verlichtte, lag ik te googlen hoe je een peuter een sterfgeval uitlegt. Haar opa, mijn schoonvader, lag op sterven, en het was duidelijk dat het niet lang meer zou duren. 

Gergö was op oudejaarsdag rond de middag halsoverkop met de Watertaxi naar de wal gebracht, op aanraden van de artsen op de IC die zeiden dat het verstandig was om nu te komen. Een schone onderbroek en shirt mee en dat was het. Ik gaf hem nog een kus, ik riep ‘succes!’ of zoiets doms, en keek hem na terwijl hij op zn fiets de straat uit richting de steiger racete.  Nog niet wetende wat ons boven het hoofd hing, maar ergens ook weer wel. 

‘Leg het uit aan de hand van kleine voor beelden die zich voordoen,’  stond er bij de tips op de website.
Luide knallen dreunden onophoudelijk. Dakota lag tegen me aan gefrummeld en sliep gewoon verder.  
‘Een vliegje dat dood in de vensterbank ligt en nooit meer zal vliegen, een platgereden konijntje op het fietspad (oké, die laatste verzin ik nu zelf). 
Ik dacht terug aan de zomer, toen Dakota luidkeels ‘Dood! Dood! Dood!’ roepend op het bed had gesprongen, terwijl wij zwaaiend met een theedoek op een paar hardnekkige muggen joegen. Ik kon me er weinig bij voorstellen dat ze onder de indruk zou zijn van een vliegje in de vensterbank. 

Ik zocht naar boekjes, of filmpjes, die geschikt zouden zijn en was verbaasd en vooral geërgerd over de legio’s peuter- en kleuterboeken die over de dood praten in termen van ‘ging slapen en werd nooit weer wakker’,’ging naar het ziekenhuis en is nooit meer thuisgekomen’, en meer van dat soort associaties die ik echt heel erg fout vind, maar toen was daar Kikker! 
“Kikker en het vogeltje”, welteverstaan, en dat is een prachtig boekje/filmpje waarin het echt perfect wordt uitgelegd. Eigenlijk zou ik iedereen willen aanraden het filmpje, dat maar een paar minuten duurt, op Youtube even te kijken. 

Goed, we keken dus dat filmpje. Mijn nieuwjaarsrolletje bleef best wel een beetje in mijn keel haken tijdens het kijken, maar Dakota voelde logischerwijs totaal geen emotionele lading en staarde een beetje nietszeggend naar het scherm. Toen ik haar daarna vroeg wat er in het filmpje was gebeurd, zei ze heel blij:
‘Ze gingen tikkertje spelen!’ (dat doen ze aan het einde)
Grappig genoeg vroeg ze een tijdje later echter of ze het nog een keer mocht zien. En de volgende dag weer. En weer. En eens per dag kwam het wel even ter sprake. Dan vertelde Dakota mij terwijl we door het dorp fietsten luidkeels dat papa bij oma Groningen was, en dat opa Groningen is ‘ommeleden’. ‘Dan ben je dood!’ zei ze er bij. ‘Gaan we nu naar de speeltuin?’ 

Peuters hebben nog geen gevoel of begrip bij woorden als ‘nooit meer’ of ‘voor altijd’, maar toch zei ik er, als we over de dood spraken, altijd bij: ‘Dat betekent dat je iemand niet/nooit meer kunt zien.’ 
Toen we na een week eindelijk Gergö weer in onze armen mochten sluiten en we samen teruggingen naar het huis van mijn schoonouders voor de crematie heeft ze grappig genoeg niet een keer gevraagd waar opa nou was. Ze legde nog af en toe uit dat hij is ‘ommeleden’ en we bespraken dingen als ze ernaar vroeg of het gewoon even aan de orde kwam. Zo kwam bijvoorbeeld opa’s tandenborstel ter sprake, en legde ik haar uit dat het fijn is om de spullen van iemand die overleden is nog een beetje bij je te houden, en dat je niet alles gelijk gaat opruimen. 

Lijkt alsof ze het allemaal best wel mee heeft gekregen, hé?
Dakota, 3 weken later:

‘Opa is vandaag even dood. En oma is dan even alleen.’

Dakota: ‘Dit is voor opa en oma Groningen.’  
Gergö: Weet je nog wat er met opa Groningen is gebeurd?’
Dakota: ‘Die was ommeleden!’
Gergö: ‘Kunnen we hem dan nog zien?’
Dakota: ‘Ja! Nog heeeeeel vaak!’

I rest my case.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *